TÌM HIỂU TỪ A-Z VỀ MÔ HÌNH 6 CHIẾC MŨ TƯ DUY (PHẦN 1)

Tác giả: Thùy Linh 

Dịch giả: Thùy Linh

#Education

#Academicbreakthrough 

#Smartstudy

Bài viết dành cho các bạn học viên Octo. tham khảo

----------------------------------

TÌM HIỂU TỪ A-Z VỀ MÔ HÌNH 6 CHIẾC MŨ TƯ DUY (PHẦN 1)

< English below >

Mô hình 6 chiếc mũ tư duy (six thinking hats) là một phương pháp giúp nâng cao khả năng tư duy và ra quyết định với cách phân tích độc đáo. Bằng cách chia quá trình tư duy thành sáu chiếc mũ với màu sắc khác nhau, mỗi chiếc mũ đại diện cho một góc nhìn riêng biệt. Nhờ đó, người dùng có thể xử lý vấn đề từ các khía cạnh khác nhau. Hãy cùng Octo. tìm hiểu chi tiết hơn ở bài viết này nhé!

I. Nguồn gốc của Mô hình 6 chiếc mũ tư duy

Mô hình 6 chiếc mũ tư duy được phát triển vào những năm 1980 bởi Edward de Bono một chuyên gia về tư duy sáng tạo (Lateral Thinking) và phương pháp giảng dạy kỹ năng tư duy.

Ông đã phát triển mô hình này nhằm tạo ra một phương pháp tư duy hệ thống, giúp người dùng có thể xem xét vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau. Điều này giúp chúng ta có cái nhìn toàn diện, khách quan và tránh được các sai lầm khi chỉ nhìn vấn đề từ một phía.

II. Đặc điểm của Mô hình Six thinking hats

Mỗi chiếc mũ là một "vai diễn tư duy" riêng biệt, giúp chúng ta thay đổi góc nhìn và tiếp cận vấn đề theo một cách hoàn toàn mới mẻ.

1. Mũ trắng - Thông tin khách quan

Chiếc mũ trắng tập trung vào việc thu thập dữ liệu và thông tin xác thực. Khi đội chiếc mũ này, người tư duy không bị ảnh hưởng bởi cảm xúc hay ý kiến cá nhân. Bạn sẽ tìm kiếm sự thật, số liệu và thông tin có sẵn để đưa ra quyết định chính xác. Mũ trắng khuyến khích một cái nhìn khách quan, đảm bảo mọi quyết định đều dựa trên cơ sở vững chắc. Một số câu hỏi dành cho mũ trắng:

• Chúng ta có những thông tin gì liên quan đến vấn đề này?

• Những con số, dữ liệu cụ thể là gì?

• Còn thiếu thông tin gì nữa không?

2. Mũ đỏ – Trực giác, cảm tính

Trái với mũ trắng, mũ đỏ ưu tiên cảm xúc và trực giác. Lúc này, bạn chỉ cần dựa vào cảm xúc của mình để đánh giá sự việc bằng cách tự hỏi mình như:

• Cảm nhận của bản thân về vấn đề này là gì?

• Bạn có thích giải pháp này không?

• Trực giác bạn mách bảo điều gì?

3. Mũ đen - Tư duy phê phán, rủi ro

Chiếc mũ đen đại diện cho tư duy phản biện và phân tích rủi ro. Khi đội mũ này, người tư duy sẽ xem xét các vấn đề và bất lợi có thể xảy ra. Mũ đen giúp đảm bảo rằng mọi quyết định đều được cân nhắc kỹ lưỡng, tránh những sai lầm hoặc rủi ro không cần thiết, đồng thời có thể tạo ra kế hoạch dự phòng. Câu hỏi dành cho mũ đen gồm: 

• Hạn chế, rủi ro của vấn đề này là gì?

• Tình huống xấu nhất của vấn đề này là gì?

• Chúng ta cần cân nhắc những gì khi thực hiện?

4. Mũ vàng - Tư duy tích cực, lạc quan

Mũ vàng tượng trưng cho tư duy lạc quan. Khi đội chiếc mũ này, người tư duy tập trung vào những lợi ích, điểm mạnh và tiềm năng của các lựa chọn. Mũ vàng giúp tạo ra động lực, khám phá những giải pháp tích cực và hướng đến kết quả tốt nhất. Một số câu hỏi có thể dùng cho mũ vàng:

• Vì sao giải pháp này sẽ thành công?

• Kết quả chúng ta sẽ đạt được là gì?

• Những mặt tích cực của giải pháp này là gì?

5. Mũ xanh dương - Kiểm soát, ra quyết định

Chiếc mũ xanh dương đóng vai trò quản lý quá trình tư duy. Người đội mũ này sẽ kiểm soát các mũ khác, điều phối cuộc thảo luận và đảm bảo tất cả các khía cạnh đều được xem xét. Mũ xanh dương giúp đưa ra quyết định cuối cùng, tổng hợp các ý tưởng và phân tích từ các mũ khác một cách hợp lý. Câu hỏi đặt ra cho mũ xanh lá: 

• Mục tiêu của cuộc thảo luận này là gì?

• Cách giải quyết nào là phù hợp nhất?

• Ai là người thực hiện?

• Kết luận cuối cùng là gì?

• Bước tiếp theo chúng ta cần thực hiện là gì?

6. Mũ xanh lá - Tư duy sáng tạo

Mũ xanh lá đại diện cho tư duy sáng tạo và khuyến khích phát triển ý tưởng mới. Khi đội chiếc mũ này, người tư duy được tự do sáng tạo, không bị giới hạn bởi những quy tắc hay chuẩn mực. Mũ xanh lá giúp khám phá những giải pháp đổi mới và sáng tạo, từ đó mang lại nhiều ý tưởng độc đáo cho vấn đề. Câu hỏi trọng tâm cho mũ xanh lá:

• Phương pháp này có ai làm chưa?

• Có cách nào mới mẻ, độc đáo hơn không?

• Làm cách nào để có giải pháp đột phá cho vấn đề này?

• Cần có những giải pháp thay thế nào?

Vậy là chúng ta đã nắm được đặc điểm của từng chiếc mũ trong mô hình trên. Trong phần tiếp theo, hãy cùng Octo. khám phá những lưu ý và cách áp dụng mô hình này để giúp bạn giải quyết các vấn đề trong công việc, học tập một cách hiệu quả nhất nhé!

UNDERSTANDING THE SIX THINKING HAT METHOD (PART 1) 

The Six Thinking Hats model is a method designed to enhance thinking and decision-making abilities through a unique analytical approach. By dividing the thinking process into six hats of different colors, each hat represents a distinct perspective. This allows users to address issues from various angles. Let’s explore this model in more detail!

I. The origin of the Six Thinking Hats model

The Six Thinking Hats model was developed in the 1980s by Edward de Bono, an expert in creative thinking (Lateral Thinking) and methods for teaching thinking skills. He created this model to establish a systematic thinking approach, enabling users to consider issues from multiple viewpoints. This helps us gain a comprehensive and objective understanding, avoiding mistakes that arise from a one-sided perspective.

II. Features of the Six Thinking Hats Model

Each hat serves as a unique "thinking role," allowing us to shift perspectives and approach problems in a new way.

1. White hat - Objective information

The white hat focuses on gathering data and factual information. When wearing this hat, the thinker is not influenced by emotions or personal opinions. You will seek out truths, figures, and available information to make accurate decisions. The white hat encourages an objective viewpoint, ensuring that all decisions are based on solid foundations. Some questions for the white hat include:

• What information do we have related to this issue?

• What are the specific numbers and data?

• What information are we still missing?

2. Red hat - Feelings

In contrast to the white hat, the red hat prioritizes emotions and intuition. At this point, you rely solely on your feelings to evaluate a situation by asking yourself:

• What are my feelings about this issue?

• Do I like this solution?

• What does my intuition suggest?

3. Black hat - Critical thinking and risks

The black hat represents critical thinking and risk analysis. When donning this hat, the thinker examines potential problems and disadvantages. The black hat ensures that all decisions are thoroughly considered, avoiding unnecessary mistakes or risks, and can help create contingency plans. Questions for the black hat include:

• What are the limitations and risks associated with this issue?

• What is the worst-case scenario for this problem?

• What do we need to consider when implementing this?

4. Yellow hat - Positive thinking and Optimism

The yellow hat symbolizes optimistic thinking. When wearing this hat, the thinker focuses on the benefits, strengths, and potential of various options. The yellow hat helps generate motivation, explore positive solutions, and aim for the best outcomes. Some questions to consider with the yellow hat are:

• Why will this solution succeed?

• What results can we expect to achieve?

• What are the positive aspects of this solution?

5. Blue hat - Control and Decision-making

The blue hat serves as the managerial role in the thinking process. The person wearing this hat controls the other hats, coordinates the discussion, and ensures that all aspects are considered. The blue hat helps make final decisions, synthesizes ideas, and organizes analysis from the other hats logically. Questions for the blue hat include:

• What is the goal of this discussion?

• Which solution is the most appropriate?

• Who will carry out the tasks?

• What is the final conclusion?

• What are the next steps we need to take?

6. Green hat - Creative thinking

The green hat represents creative thinking and encourages the development of new ideas. When wearing this hat, the thinker is free to innovate without being constrained by rules or norms. The green hat helps explore innovative and creative solutions, leading to unique ideas for the issue at hand. Key questions for the green hat include:

• Has anyone done this method before?

• Is there a fresher, more unique approach?

• How can we achieve a breakthrough solution for this problem?

• What alternative solutions should we consider?

Now that we have covered the characteristics of each hat in this model, let’s move on to the next part, where we will explore tips and ways to apply this model to solve problems effectively in work and study.

______________________________________________________

Anh ngữ Octo. 

Thông tin liên hệ:

 -Fanpage: https://www.facebook.com/hp.octo

 -Email: services@octo.vn

 -Hotline: 0282 2002244

 -Địa chỉ: 45 đường D2A, Khu Manhattan - Vinhomes Grand Park, Tp. Thủ Đức